Adonai

Adonai lub Adonaj (w hebr. אדני) – tytuł Boga Jahwe oddawany w przekładach jako Pan lub [Wszechwładny] Pan.

W hebrajskim Starym Testamencie pojawia się 306 razy oraz w 134 miejscach wskazanych przez masoretów, gdzie przepisywacze soferowie zastąpili tym tytułem imię JHWH. Według The International Standard Bible Encyclopedia z 1986 roku „forma ta podkreśla, że Jahwe jako «Pan» ma moc i suwerenną władzę”.

Tytułem tym najczęściej posługiwali się starotestamentowi prorocy, zwłaszcza Ezechiel. Najczęściej używano go w zwrocie Adonai Jahwe, czyli Pan Jahwe (w starszych przekładach Pan Bóg). 16 razy pojawia się zwrot Adonai Jahwe sewaot, czyli Pan Jahwe Zastępów (przede wszystkim w księgach Izajasza i Jeremiasza).

Gdy judaizm zabronił wymawiać imienia Bożego Jahwe, podczas czytania na głos żydzi w miejscu, gdzie napotykali tetragram czytali Adonai. Zwyczaj ten funkcjonuje w judaizmie tradycyjnym do dziś. Dał on też początek zastępowaniu w przekładach Biblii hebrajskiej imienia Jahwe tytułem Pan (gr. Kyrios, łac. Dominus, ang. Lord). W niektórych katolickich przekładach Biblii (J. Eck, Wujek) w księdze Wyjścia 6, 3 występuje wyraz Adonai jako substytut imienia Jahwe.

Od semickiego wyrazu Adon/Adonai pochodzi nazwa greckiego mitologicznego księcia Adonisa, którego kult dostał się do Grecji z Fenicji poprzez Syrię. Grecy nie rozumiejąc dokładnie semickiego tytułu uznali go błędnie za imię własne.

Zobacz też

• Elohim