Agencje Unii Europejskiej

Unia Europejska

Ten artykuł jest częścią serii o: Polityce i instytucjach Unii Europejskiej

Instytucje Europejskie Komisja Europejska  (Komisja José Barroso) Przewodniczący  (José Barroso) Wysoki przedstawiciel  (Catherine Ashton) Rada Europejska Przewodniczący  (Herman Van Rompuy) Rada UE Prezydencja  (Dania) Parlament Przewodniczący  (Martin Schulz) Członek PE Okręgi wyborcze Wybory (wg państwa) 2009 (UE–27) 2007 (Bułgaria i Rumunia) 2004 (EU–25) Grupy polityczne Stałe komitety Jurysdykcja Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej Trybunał Sprawiedliwości  (Członkowie) Sąd Sąd do spraw Służby Publicznej Rewizja finansów Trybunał Obrachunkowy Instytucje finansowe Europejski Bank Centralny Europejski Bank Inwestycyjny Europejski Fundusz Inwestycyjny Ciała doradcze Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny Komitet Regionów Ciała zdecentralizowane Agencje UE Prawo Acquis communautaire Procedura Traktaty Rozporządzenia · Dyrektywy · Decyzje Europejska Inicjatywa Obywatelska Zalecenia · Opinie Inne Unia Gospodarcza i Walutowa Eurogrupa Rozszerzenia Relacje zagraniczne Paneuropejskie partie polityczne Budżet UE Wikiprojekt Unia Europejska

Agencje Unii Europejskiej to specjalne zdecentralizowane organy Unii Europejskiej zajmujące się określoną niewielką wydzieloną dziedziną polityki UE. Najczęściej pełnią one funkcje informacyjne czy techniczne.

Agencje UE są autonomiczne (choć nie w pełni) wobec głównych organów Unii, posiadają osobowość prawną. Tym, co odróżnia je od podstawowych organów UE (instytucji) jest m.in. sposób powoływania. Do powstania agencji wystarczy akt prawa wtórnego (zwykle rozporządzenie), niekoniecznie muszą być zapisane w traktatach.

Zadania agencji

Istnieje kilka ogólnych zadań leżących u podstaw działalności agencji jako całości:

• agencje wnoszą pewien stopień decentralizacji i rozproszenia geograficznego do działań Wspólnoty,

• nadają one wyższą rangę zadaniom, jakie zostały im powierzone, poprzez utożsamianie ich z samą agencją,

• niektóre z nich opracowują naukowy lub techniczny know-how w określonych, precyzyjnie zdefiniowanych dziedzinach,

• zadaniem innych jest integracja różnych grup interesów w celu ułatwienia dialogu na szczeblu europejskim (przykładowo pomiędzy partnerami społecznymi) lub międzynarodowym.

Sposób działania agencji

Agencją kieruje Zarząd ustalający główne wytyczne i zatwierdzający program pracy.Członkami tego organu są zawsze przedstawiciele Państw Członkowskich i jeden lub kilku przedstawicieli Komisji. Liczebność zarządu waha się od szesnastu do siedemdziesięciu ośmiu członków.

Dyrektor wykonawczy, prawny przedstawiciel agencji, mianowany jest przez Zarząd lub przez Radę Ministrów.

Komitety techniczne lub naukowe - ciała doradcze, składające się ekspertów w danej dziedzinie, mają zadanie opiniodawcze i informacyjne.

Agencje finansowane są ze środków przewidzianych na ten cel w budżecie Unii Europejskiej, z wyjątkiem pięciu z nich, które utrzymują się samodzielnie. Są to:Europejska Agencja ds. Oceny Produktów Leczniczych, Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (Znaki Towarowe i Wzory), Wspólnotowy Urząd Odmian Roślin, Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego, oraz Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej, które otrzymuje wsparcie finansowe od swoich klientów.

Lista agencji Unii Europejskiej

Skrót	Nazwa agencji	Siedziba	Początek działalności
Agencje pierwszego filaru (wspólnotowe)
Cedefop	Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego	Saloniki	1975
Eurofound	Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy	Dublin	1975
EEA	Europejska Agencja Środowiska	Kopenhaga	1993
ETF	Europejska Fundacja Kształcenia	Turyn	1994
ECMDDA	Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii	Lizbona	1993
OHIM	Urząd ds. Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (Znaki Towarowe i Wzory)	Alicante	1994
EMA	Europejska Agencja Leków	Londyn	1995
OSHA	Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy	Bilbao	1994
CPVO	Wspólnotowy Urząd Odmian Roślin	Angers	1994
CdT	Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej	Luksemburg	1994
FRA	Europejska Agencja Praw Podstawowych	Wiedeń	2007
EAR	Europejska Agencja Odbudowy	Saloniki	2000
EFSA	Europejski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności	Parma	2002
EMSA	Europejska Agencja do spraw Bezpieczeństwa na Morzu	Lizbona	2002
EASA	Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego	Kolonia	2002
ENISA	Europejska Agencja Bezpieczeństwa Sieci i Informacji	Iraklion	2004
ECDC	Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób	Sztokholm	2004
ERA	Europejska Agencja Kolejowa	Lille i Valenciennes	2004
Frontex	Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej	Warszawa	2005
CFCA	Wspólnotowa Agencja Kontroli Rybołówstwa	Bruksela (tymczasowo)	2005
GSA	Europejski Organ Nadzoru Globalnego Systemu Nawigacji Satelitarnej	Bruksela (tymczasowo)	2004
ECHA	Europejska Agencja Chemikaliów	Helsinki	2007
Fusion for Energy	Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej	Barcelona	2007
Agencje drugiego filaru
ISS	Instytut Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem	Paryż	2002
EUSC	Centrum Satelitarne Unii Europejskiej	Torrejón de Ardoz	2002
EDA	Europejska Agencja Obrony	Bruksela	2004
Agencje trzeciego filaru
Europol	Europejski Urząd Policji	Haga	1999
Eurojust	Zespół ds. Współpracy Sądowej w Unii Europejskiej	Haga	2002
CEPOL	Europejskie Kolegium Policyjne	Bramshill	2004
Agencje wykonawcze
REA	Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych	Bruksela	2007
EACEA	Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego	Bruksela	2006
EACI	Agencja Wykonawcza ds. Konkurencyjności	Bruksela	2005
TEN-TEA	Agencja Wykonawcza ds. Transeuropejskiej Sieci Transportowej	Bruksela	2006
PHEA	Agencja Wykonawcza Programu Zdrowia Publicznego	Luksemburg	2005

Wkrótce w wyniku toczących się obecnie prac legislacyjnych powstaną:

• Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu - EASO
• Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki - ACER

Linki zewnętrzne

• Agencje Unii Europejskiej na oficjalnej witrynie UE
  • Agencje wspólnotowe
  • Agencje ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa
  • Agencje ds. współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych
  • Agencje wykonawcze