Karpacz

	Karpacz
	Herb Karpacza
	Dewiza: Miasto pod Śnieżką
Państwo	Polska
Województwo	dolnośląskie
Powiat	jeleniogórski
Gmina	gmina miejska
Prawa miejskie	31 grudnia 1959
Burmistrz	Bogdan Malinowski
Powierzchnia	37, 99 km²
Ludność (2010); • liczba; • gęstość	; 4932; 131, 7 os./km²
Strefa numeracyjna;	(+48) 75
Kod pocztowy	58-540
Tablice rejestracyjne	DJE
	Położenie na mapie Polski ; Karpacz
	50°46′42″N 15°45′26″E / 50.77833, 15.75722Na mapach: 50°46′42″N 15°45′26″E / 50.77833, 15.75722
TERC; (TERYT)	5020106011
	Urząd miejski ul. Konstytucji 3 Maja 54; 58-540 Karpacz
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło Karpacz w Wikisłowniku
	Strona internetowa

Świątynia Wang

Skocznia narciarska „Orlinek”

Karpacz (niem Krummhübel) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie jeleniogórskim. Położone w Sudetach Zachodnich, w dolinie rzeki Łomnicy.

Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1945-1954 siedziba wiejskiej gminy Karpacz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 4932 mieszkańców^[1].

Spis treści

1 Położenie
- 1.1 Części i osiedla miasta
2 Demografia
3 Historia
4 Transport i komunikacja
5 Klimat
6 Wspólnoty religijne
7 Sport i turystyka
8 Inne atrakcje
9 Administracja
10 Miasta partnerskie
11 Przypisy
12 Zobacz też
13 Linki zewnętrzne

[edytuj] Położenie

Według danych z roku 2007 Karpacz ma obszar 37, 99 km² (118. lokata w kraju), w tym: użytki rolne 11%, użytki leśne 63%]^[2].

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 37, 99 km²^[3]. Miasto stanowi 6, 04% powierzchni powiatu.

Sąsiednie gminy: Kowary, gmina Podgórzyn. Na południu gmina sąsiaduje z Czechami.

Miasto jest położone w Karkonoszach, u stóp Śnieżki (1602 m n.p.m.), której polska część znajduje się w granicach miasta, w dolinie rzeki Łomnicy oraz potoków, będących jej dopływami^[4].

[edytuj] Części i osiedla miasta

Wyróżnia się następujące części miasta:

Bierutowice (potocznie Karpacz Górny)
Budniki
Płóczki
Wilcza Poręba
Wodna

Osiedla mieszkaniowe:

[edytuj] Demografia

Dane z 31 grudnia 2007^[5]:

Opis	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
jednostka	osób	%	osób	%	osób	%
populacja	4 997	100	2702	54, 07	2295	45, 93
gęstość zaludnienia (mieszk./km²)	131, 5		71, 1		60, 4

[edytuj] Historia

Osada poszukiwaczy złota powstała w XII wieku. Pierwsze zapiski o Karpaczu pojawiły się w „Księgach Walońskich” z końcem XIV wieku. Dzielnicę Płóczki po raz pierwszy wymieniono w dokumencie z dnia 21 maja 1418 roku. Podczas wojny trzydziestoletniej (1618-1648) na terenie Karpacza osiedlili się uciekinierzy religijni z Czech. Po wybudowaniu kaplicy św. Wawrzyńca na Śnieżce (poświęconej 10 sierpnia 1681 roku przez cysterskiego opata Bernarda Rosa), Karpacz znalazł się na szlaku tzw. turystyki pielgrzymowej. W 1772 roku założono szkołę ewangelicką. Poświęcony w dniu 28 lipca 1844 r. drewniany kościółek ewangelicki, sprowadzony z norweskiego miasteczka Vang przez króla Prus Fryderyka Wilhelma IV, stał się atrakcją turystyczną Karpacza – znany obecnie jako Świątynia Wang. W związku z napływem turystów w II połowie XIX wieku nastąpił rozwój osady: powstały hotele, zajazdy i gospody. W Bierutowicach w 1914 r. znajdowało się 12 hoteli i 54 pensjonaty, dysponujące łącznie około tysiącem miejsc noclegowych^[6].

W 1945 r. miejscowość została wcielona do Polski. Przez kilka pierwszych tygodni używano nazwy Szterlingowo, dla uczczenia dowódcy patrolu wojskowego, który jako pierwszy zdobył szczyt Śnieżki^[7]. Używano również nazwy Krzywa Góra (m.in. dla stacji kolejowej). Z kolei na początku 1946 r. Komisja Ustalania Nazw Miejscowości przyjęła nazwę Drogosławice, która wywołała protesty miejscowych mieszkańców^[8]. Ostatecznie Komisja zmieniła zdanie i w maju 1946 r. przyjęto obowiązującą do dziś nazwę Karpacz (nazwa ta pojawiła się już pod koniec 1945 r., czasem jako Karbacz). Pozostałą niemiecką ludność wysiedlono do Niemiec.

W 1954 r. utworzono osiedle Karpacz^[9]. W 1960 r. z obszaru osiedla Karpacz ustanowiono miasto Karpacz^[10].

[edytuj] Transport i komunikacja

Historia kolei w Karpaczu sięga schyłku XIX w. 1 lipca 1895 uruchomiono 6, 9 km jednotorową linię kolejową Mysłakowice – Karpacz. 19 czerwca 1934 zakończono elektryfikację tej linii (napięcie prądu: 16 kV, prąd zmienny o częstotliwości 16⅔ Hz). Trakcję elektryczną zlikwidowano wkrótce po zakończeniu II wojny światowej (8 lipca 1945). W kwietniu 2000 wstrzymano na niej ruch pasażerski, a w styczniu 2003 zawieszono także przewozy towarowe. Na 3, 14 km odcinku Karpacz – Miłków wznowiono w sierpniu 2006 ruch drezynowy^[11].

[edytuj] Klimat

W latach powojennych uruchomiono w Karpaczu (wys. 700 m n.p.m., 50°46′N 15°45′E / 50.767, 15.75) klimatologiczna stację meteorologiczną. Jej poprzedniczka, na wys. 605 m n.p.m., istniała i prowadziła pomiary meteo już w 1891 r. Średnie roczne ciśnienie atmosferyczne, w latach 1954-1965, wyniosło 932, 6 hPa. Nieco wyższe wartości odnotowywano zazwyczaj w cieplejszej połowie roku, od maja do października – średnie ciśnienie miesięczne wahało się w przedziale od 933, 7 hPa (maj i lipiec) do 935, 2 hPa (wrzesień). Ze względu na usytuowanie stacji meteo na pn.-wsch. stoku i przewagę wiatrów NW notuje się bardzo wysoką frekwencję cisz (58, 8%). W Karpaczu prawie 28% wszystkich wiatrów towarzyszy zjawiskom fenowym. Średnio, przez 11 dni w roku (zazwyczaj jesienią i zimą) w Karpaczu występują silne wiatry o prędkości przekraczającej 15 m/s.^[12]

Średnia temperatura roczna w latach 1931-1970 wyniosła +5, 9 °C. Najzimniejszym miesiącem jest styczeń ze średnią dobową wynoszącą –5, 4 °C. W Karpaczu najcieplejsze bywają lipiec i sierpień ze średnimi temperaturami wynoszącymi odpowiednio: +14, 9 °C i +14, 3 °C. Rocznie notuje się tu zazwyczaj 93 dni ze średnią temperaturą dobową poniżej 0 °C (początek 7 XII, koniec 11 III), 195 dni ze średnią temperaturą powyżej +5 °C (od 13 IV do 26 X) i 132 dni z temperaturą dobową przekraczającą +10 °C. W środku lipca (od 12 do 24) – średnio przez 13 dni – średnia dobowa przekraczała w cieniu +15 °C.^[13]

[edytuj] Wspólnoty religijne

Na terenie miasta działalność prowadzą następujące związki wyznaniowe:

Kościół rzymskokatolicki
Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP
Zbór Świadków Jehowy^{[potrzebne źródło]}

[edytuj] Sport i turystyka

Karpacz zaliczany jest do znanych ośrodków turystycznych w Karkonoszach. Prócz popularnych tu możliwości zimowej turystyki sportowej, oferuje bogaty wachlarz turystyki górskiej, krajobrazowej. Posiada zasobną bazę noclegową (ok. 11 tys. miejsc noclegowych) i restauracyjno-wyżywieniową^[14].

Wielką atrakcją Karpacza są pobliskie Karkonosze z najwyższym szczytem Sudetów – Śnieżką.

W Karpaczu i jego pobliżu znajduje się kilkanaście ośrodków narciarskich, spośród których największymi są:

Kompleks Narciarski Kopa m.in. z dwoma wyciągami krzesełkowymi i 7 km tras narciarskich
Stacja Narciarska Biały Jar z 6-osobowym wyciągiem krzesełkowym.

W Karpaczu istnieją również skocznie narciarskie:

Karpatka o punkcie konstrukcyjnym K35
Orlinek o punkcie konstrukcyjnym K85.

Znajduje się tu również Muzeum Sportu i Turystyki.

[edytuj] Inne atrakcje

kościół ewangelicki tzw. „Świątynia Wang”
Muzeum Zabawek
Tor saneczkowy „Kolorowa”
Karkonoskie Drezyny Ręczne
Zapora na Łomnicy
Anomalia grawitacyjna w Karpaczu.

[edytuj] Administracja

Karpacz ma status gminy miejskiej. Organem uchwałodawczym jest Rada Miejska w Karpaczu, składająca się z 15 radnych^[15]. Organem wykonawczym samorządu jest Burmistrz Karpacza.

Burmistrzowie Karpacza:

Józef Piotrowski (od 12 czerwca 1990)^[16]
Bogdan Malinowski (od 8 lipca 1994)^[17]^[18]^[19]^[20]^[21]

[edytuj] Miasta partnerskie

Przypisy

↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.
↑ Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.
↑ Wg map topograficznych i Państwowego Rejestru Granic dostępnych w Geoportalu.
↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
↑ Karpacz. Historia miasta (pol.). [dostęp 12 września 2009].
↑ Rocznik Jeleniogórski 2006, s. 139.
↑ Rocznik Jeleniogórski 2006, s. 135-136.
↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1954 r. ws. utworzenia osiedli (Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 253).
↑ Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 66, poz. 408).
↑ Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 18 stycznia 2009].
↑ Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 88-94. ISBN 83-04-01586-2.
↑ Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 94-97. ISBN 83-04-01586-2.
↑ Karpacz – glówny ośrodek turystyczny Karkonoszy.
↑ Zarządzenie Nr 78 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 marca 2010 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2010 r. Nr 63 poz. 966)
↑ Uchwała Nr II/6/90 Rady Miejskiej w Karpaczu z dnia 12 czerwca 1990 r. ws. wyboru Burmistrza
↑ Uchwała Nr II/5/94 Rady Miejskiej w Karpaczu z dnia 8 lipca 1994 r. ws. wyboru Burmistrza
↑ Uchwała Nr II/3/98 Rady Miejskiej w Karpaczu z dnia 12 listopada 1998 r. ws. wyboru Burmistrza
↑ Obwieszczenie Komisarza Wyborczego we Wrocławiu z dnia 11 listopada 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2002 r. Nr 238, poz. 3315)
↑ Obwieszczenie Komisarza Wyborczego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2006 r. o wynikach wyborów wójtów, burmistrzów (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2006 r. Nr 256, poz. 3819, s. 22925)
↑ Obwieszczenie Komisarza Wyborczego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2010 r. o wynikach wyborów wójtów, burmistrzów (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2010 r. Nr 233 poz. 3903)

[edytuj] Zobacz też

Karpacz (stacja kolejowa)

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Karpaczu

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

[Ludno.C5.9B.C4.872010-12-0] Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-06-10. ISSN 1734-6118.

[autonazwa1-1] Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].

[2] Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2011 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2011-08-10. ISSN 1505-5507.

[3] Wg map topograficznych i Państwowego Rejestru Granic dostępnych w Geoportalu.

[4] Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].

[5] Karpacz. Historia miasta (pol.). [dostęp 12 września 2009].

[6] Rocznik Jeleniogórski 2006, s. 139.

[7] Rocznik Jeleniogórski 2006, s. 135-136.

[8] Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 października 1954 r. ws. utworzenia osiedli (Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 253).

[9] Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 1959 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 66, poz. 408).

[10] Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 18 stycznia 2009].

[11] Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 88-94. ISBN 83-04-01586-2.

[12] Jan Kwiatkowski: Klimat. W: Karkonosze polskie. Wrocław: Polska Akademia Nauk, 1985, s. 94-97. ISBN 83-04-01586-2.

[13] Karpacz – glówny ośrodek turystyczny Karkonoszy.

[14] Zarządzenie Nr 78 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 marca 2010 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2010 r. Nr 63 poz. 966)

[15] Uchwała Nr II/6/90 Rady Miejskiej w Karpaczu z dnia 12 czerwca 1990 r. ws. wyboru Burmistrza

[16] Uchwała Nr II/5/94 Rady Miejskiej w Karpaczu z dnia 8 lipca 1994 r. ws. wyboru Burmistrza

[17] Uchwała Nr II/3/98 Rady Miejskiej w Karpaczu z dnia 12 listopada 1998 r. ws. wyboru Burmistrza

[18] Obwieszczenie Komisarza Wyborczego we Wrocławiu z dnia 11 listopada 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2002 r. Nr 238, poz. 3315)

[19] Obwieszczenie Komisarza Wyborczego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2006 r. o wynikach wyborów wójtów, burmistrzów (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2006 r. Nr 256, poz. 3819, s. 22925)

[20] Obwieszczenie Komisarza Wyborczego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2010 r. o wynikach wyborów wójtów, burmistrzów (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2010 r. Nr 233 poz. 3903)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

Wikipedia

Twoja encyklopedia

Witaj