Marc Bloch

Marc Bloch

Marc Bloch (Marc Léopold Benjamin Bloch; ur. 6 lipca 1886, zm. 16 czerwca 1944) – francuski historyk średniowiecza, członek francuskiego ruchu oporu, rozstrzelany przez hitlerowców, współzałożyciel szkoły Annales.

Urodził się w Lyonie jako syn profesora historii Gustave Blocha, pochodził z rodziny Żydów alzackich. Marc studiował w Paryżu, następnie w Berlinie i Lipsku. W czasie I wojny światowej służył w piechocie francuskiej, kończąc wojnę ze stopniem kapitana i orderem Legii Honorowej.

Po wojnie, od 1919 do 1936 r., Marc Bloch wykładał historię średniowiecza na uniwersytecie w Strasbourgu. W 1929 Bloch założył wraz z Lucienem Febvrem szkołę Annales, wywodzącą swą nazwę od wydawanego przez nich periodyku "Annales d'Histoire Economique et Sociale" (obecnie: "Annales. Économies, Sociétés, Civilisations"). Najistotniejsze prace Blocha obejmowały studia nad feudalizmem, był autorem fundamentalnej pracy: "Społeczeństwo feudalne" (La société féodale). W 1936 r. zastąpił Henri Hausera na stanowisku profesora historii gospodarczej na Sorbonie.

W 1939 r., po wybuchu II wojny światowej, zgłosił się do wojska. Po upadku Francji, w 1940 r., napisał pracę L'Étrange Défaite ("Dziwna klęska") o przebiegu i podłożu klęski w kampanii francuskiej 1940. Po zajęciu Francji przez Niemcy, zaczął aktywnie działać we francuskim ruchu oporu (Résistance), w którym stał się jednym z przywódców okręgu Lyonu. 8 marca 1944 został ujęty w Lyonie przez Gestapo, po czym został rozstrzelany 16 czerwca 1944 r.

W 1998 Uniwersytet Nauk Humanistycznych w Strasburgu nazwano jego imieniem.

Ważniejsze prace:

• Les rois thaumaturges, 1924.
• Les caracters originaux de l’histoire rurale française, 1931
• La société féodale, 1939-1940.
• Apologie pour l’Histoire, 1940.
• L’étrange défaite, 1957.
• Souvenirs de guerre 1914-1915, 1969

Publikacje w języku polskim

• Pochwała historii czyli O zawodzie historyka, przeł. Wanda Jedlicka, przejrzał i przedm. opatrzył Witold Kula, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1960 (wyd.2 Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1962, wyd.3 przekł. uzupeł., zred. i wprow. poprz. Hubert Łaszkiewicz, Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki 2009.
• Społeczeństwo feudalne, tł. Eligia Bąkowska, wstępem poprzedził Andrzej Feliks Grabski, Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy 1981 (wyd.2 Warszawa: Państ. Instytut Wydawniczy 2002).
• Królowie cudotwórcy. Studium na temat nadprzyrodzonego charakteru przypisywanego władzy królewskiej zwłaszcza we Francji i w Anglii, słowo wstępne Jacques Le Goff, przeł. Jan Maria Kłoczowski, Warszawa: "Volumen" - "Bellona" 1998.
• Dziwna klęska, przeł. Katarzyna Marczewska, Warszawa: Oficyna Naukowa 2008.