Pius IX

	Błogosławiony
Data beatyfikacji	3 września 2000; przez Jana Pawła II
Wspomnienie	7 lutego

	Pius IX; Pius Nonus
	Giovanni Maria Mastai Ferretti
	Błogosławiony Kościoła katolickiego; papież; tercjarz
Data i miejsce urodzenia	13 maja 1792; Senigallia, Państwo Kościelne
Data i miejsce śmierci	7 lutego 1878; Watykan
Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	10 kwietnia 1819
Nominacja biskupia	21 maja 1827
Sakra biskupia	3 czerwca 1827
Kreacja kardynalska	23 grudnia 1839; Grzegorz XVI
Kościół tytularny	Santi Pietro e Marcelino
Pontyfikat	16 czerwca 1846
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Pius IX w Wikicytatach

Papież Pius IX wydala posła rosyjskiego Feliksa von Meyendorffa za zniewagę religii katolickiej

Pius IX, łac. Pius IX, właściwie Giovanni Maria Mastai Ferretti (ur. 13 maja 1792 w Senigallia, zm. 7 lutego 1878 w Watykanie) − tercjarz franciszkański^[1], papież od 16 czerwca 1846 do 7 lutego 1878, błogosławiony Kościoła katolickiego.

Przyszedł na świat w rodzinie hrabiowskiej. Początkowe nauki pobierał w domu, a 1802–1809 uczęszczał do kolegium pijarskiego w Volterra w Toskanii. 26 września 1809 otrzymał tonsurę. W 1809 udał się do Rzymu, gdzie (z przerwą 1810–1814 spowodowaną zajęciem Rzymu przez wojska napoleońskie) słuchał wykładów w Collegium Romanum, w Seminarium św. Apolinarego i w Akademii Duchownej. W czasie przerwy między studiami przebywał w Senigallii, unikając służby w armii francuskiej.

Po upadku Napoleona I kontynuował przerwane studia w Rzymie; zaangażował się też w pracę w katolickim zakładzie wychowawczym dla sierot Tata Giovanni. Od 1817 był opiekunem duchowym i jednym z dyrektorów tego ośrodka, a równocześnie tam mieszkał. Starał się o przyjęcie do gwardii papieskiej, ale z powodu padaczki odmówiono mu. Ze względu na chorobę, postarał się o dyspensę papieską pozwalającą na otrzymanie święceń kapłańskich. 10 kwietnia 1819 przyjął święcenia, (papież Pius VII zezwolił mu jednak na odprawianie mszy tylko w obecności drugiego kapłana).

Od 1823 był członkiem prestiżowego Towarzystwa Literackiego Arcadia.
W lipcu 1823 uzyskał papieską nominację na stanowisko audytora przy delegacie apostolskim dla Chile, Peru, Meksyku i Kolumbii, biskupie Giovannim Muzi.
W 1825 Giovanni powrócił do Rzymu. Został mianowany kanonikiem kapituły bazyliki Santa Maria in Via Lata, prałatem oraz dyrektorem hospicjum San Michele a Ripa.
21 maja 1827 otrzymał arcybiskupstwo Spoleto i sakrę biskupią (konsekrowany 3 czerwca 1827). 16 lutego 1832 Grzegorz XVI przeniósł go na biskupstwo w Imoli koło Bolonii. Giovanni zasłużył się dla tej diecezji wieloma cennymi inicjatywami, m.in. założeniem Akademii Biblijnej dla duchowieństwa (prowadzącej studia z zakresu biblistyki i teologii), utworzeniem tzw. Banku Pobożnego dla osób zadłużonych, Towarzystwa św. Terencjusza opiekującego się chorymi, założeniem szpitali, przytułków oraz ochronek dla dzieci. Ponadto prowadził zakony zajmujące się działalnością charytatywną, promowaniem wydawnictw katolickich, organizowaniem katechez, rekolekcji i akcji misyjnych.
Doceniając dokonania Giovanniego, Grzegorz XVI 23 grudnia 1839 mianował go kardynałem in petto, a 14 grudnia 1840 – kardynałem-prezbiterem bazyliki Santi Pietro e Marcelino. Początkowo uznawany za liberalnego kardynała. Mówiono nawet, że w domu Mastai Ferretti nawet koty są liberałami.

[edytuj] Pontyfikat

16 czerwca 1846, na trwającym od 14 czerwca konklawe, został wybrany na papieża. Imię Pius przyjął przez pamięć i szacunek dla Piusa VII. Jego koronacja odbyła się 21 czerwca 1846 w Bazylice św. Piotra.

Pius zaczął przeprowadzać stopniowe reformy polityczne. Wydał zgodę na zbudowanie kolei żelaznej na terenie Państwa Kościelnego oraz na gazowe oświetlenie ulic. Nastąpiło znaczne złagodzenie cenzury. Z czasem opinia o papieżu liberale uległa zmianie; od Wiosny Ludów, rewolucji w 1848 papież zaczął przechodzić na stanowisko coraz bardziej konserwatywne. Jego pontyfikat był najdłuższy po św. Piotrze (31 lat, 7 miesięcy, 21 dni - 11.559 dni).

Konserwatywne poglądy Piusa IX wyraziły się m.in. w dogmacie o Niepokalanym Poczęciu Najświętszej Maryi Panny (ogłoszonym w 1854 bullą Ineffabilis Deus (Niewysłowiony Bóg), potępieniu w encyklice Quanta cura rozdziału Kościoła od państwa, laickiego nauczania i wolności prasy i sumienia. Do tej encykliki dołączył słynny Syllabus, w którym wskazał 80 błędnych tez, doktryn i idei, m.in. socjalizm, modernizm, racjonalizm (m.in. uważając, iż nauka nie może stać ponad, a nawet być na równi z religią), a także fałszywy ekumenizm. W czasie I Soboru Watykańskiego (1869-70) ogłosił dogmat o nieomylności papieża w sprawach religijnych i moralnych, potępił też Kulturkampf w Niemczech. Był zwolennikiem scentralizowanego Kościoła i przeciwnikiem ruchów narodowych w Państwie Kościelnym. Pius IX zaprotestował jednak przeciwko rosyjskiemu okrucieństwu w dławieniu powstania styczniowego w 1863. Wezwał cały Kościół Katolicki na świecie do modlitw za Polskę. Największym wydarzeniem politycznym tego okresu było powstanie królestwa Włoch, które obejmowało także tereny Państwa Kościelnego, a od 1870 - również Rzym. Pius IX zaprotestował przeciwko okupacji miasta przez wojska piemonckie, ogłaszając się "więźniem Watykanu".

Zmarł w Watykanie po chorobie 7 lutego 1878.

3 września 2000 ogłoszony przez Jana Pawła II błogosławionym. Proces kanonizacyjny w toku.

W Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi k. Brzozowa przechowywany jest pas papieża Piusa IX.

[edytuj] Encykliki Piusa IX

Qui pluribus – 1846
Nei giorni – 1846
Praedecessores Nostros – 1847
Ubi primum/1 – 1847
Romani e quanti – 1848
Nelle istituzioni – 1848
Non semel – 1848
Da questa pacifica – 1849
Ubi primum/2 – 1849
La serie – 1849
Quibus, quantisque – 1849
Nostis et Nobiscum – 1849
Si semper antea – 1850
Exultavit cor nostrum – 1851
Ex aliis nostris – 1851
Nemo certe ignorat – 1852
Probe noscitis – 1852
Inter multiplices – 1853
Neminem vestrum – 1854
Optime noscitis /1 – 1854
Apostolieae nostrae – 1854
Inter graves – 1854
Ineffabilis Deus – 1854
Singulari quadam – 1854
Optime noscitis /2 – 1855
Cum saepe – 1855
Singulari quidem – 1856
Cum nuper – 1858
Amantissimi Redemptoris – 1858
Cum Sancta Mater – 1859
Qui nuper – 1859
Ad gravissimum – 1859
Maximo animi – 1859
Nullis certe – 1860
Cum catholica Ecclesia – 1860
Novos et ante – 1860
Multis gravibusque – 1860
Iamdum cernimus – 1861
Amantissimus humani – 1862
Maxima quidem – 1862
Quanto conficiamur – 1863
Incredibili afflictamur – 1863
Tuas libenter – 1863
Multis gravissimis – 1864
Ubi Urbaniano – 1864
Maximae quidem – 1864
Quanta cura – Syllabus – 1864
Multiplices inter /1- 1865
Meridionali Americae – 1865
Levate – 1867
Ex quo infensissimi – 1867
Aeterni Patris – 1868
Arcano divinae – 1868
Iam vos omnes – 1868
Religiosas regularium – 1870
Non sine gravissimo – 1870
Multiplices inter /2 – 1870
Apostolici ministerii – 1870
Quo impensiore – 1870
Respicientes ea – 1870
Ecclesia dei – 1871
Ubi nos – 1871
Beneficia Dei – 1871
Saepe, Venerabilis – 1871
Ordinem vestrum – 1871
Costretti nelle – 1872
Quartus supre – 1873
Etsi multa – 1873
In magnis illis – 1873
Vix dum a nobis – 1874
Omnenem sollicitudinem – 1874
Non expedit – 1874
Gravibus ecclesiae – 1874
Quod nunquam – 1875
Graves ac diuturnae – 1875
Quae Patriarchatu – 1875
Dives in misericordia Deus – 1877

Przypisy

↑ Index ac status causarum beatificationis et canonizationis quae a Postulatione Generali OFM pertractantur. Rzym: Postulazione Generale OFM, 2009, s. 70.