Portal:Lwów

Strony tego portalu nie były od dłuższego czasu aktualizowane i zostały przeniesione do archiwum do czasu znalezienia właściwego opiekuna.
Możesz reaktywować ten projekt – zaktualizuj informacje tu zawarte i zdejmij ten szablon. Do współpracy nad tworzeniem portalu warto zaprosić co najmniej kilka osób. Jeżeli potrzebujesz pomocy, zgłoś się do innych wikipedystów o pomoc lub zapytaj w kawiarence.

Lwów

w polskojęzycznej Wikipedii

Lwów - miasto na Ukrainie, bliskie Polakom, gdyż przez szereg stuleci związane było ściśle z historią Polski. Miasto o interesującej historii, niebanalnej i różnorodnej architekturze, wspaniałych mieszkańcach.

więcej...

Aktualności edytuj

9 grudnia z powodu epidemii grypy we lwowskich szkołach odwołano zajęcia
3 grudnia w polskiej kawiarni "Premiera Lwowska" odbyło się uroczyste zakończenie sezonu 2009/2010 "LKS Pogoń Lwów"
Na Ukrainie odbyły się wybory samorządowe (31 października 2010)

Wydarzenia edytuj

Kościół św. Marii Magdaleny we Lwowie decyzją ukraińskich władz Rady Miasta Lwowa został na kolejne 20 lat przekazany do dyspozycji sali muzyki organowej i kameralnej. (11 marca 2010)

Czy wiesz... edytuj

... kto z okna Baszty Prochowej strzelał do Bohdana Chmielnickiego?

... kiedy w szpitalu we Lwowie przeprowadzono pierwszą nocną operację z wykorzystaniem lamp naftowych?

... kiedy po raz pierwszy we Lwowie wystawiono Panoramę Racławicką?

... kto opiewał Lwów w piosence „Tyle jest miast”?

Historia edytuj

Najważniejsze wydarzenia z historii Lwowa:

przed 981 i 1018 – przyłączenie Grodów Czerwieńskich (terenów na których powstał później Lwów) Przez Mieszka I i Bolesława I Chrobrego do Polski
1256 – założenie grodu przez księcia halicko-włodzimierskiego Daniela, który nazwał go tak na cześć swojego syna Lwa.
1339 – po bezpotomnej śmierci ostatniego władcy Bolesława Trojdenowicza z dynastii Piastów mazowieckich Lwów został odziedziczony przez jego wuja Kazimierza III Wielkiego
1356 – Kazimierz Wielki nadał prawa miejskie (prawo magdeburskie), szerokie uprawnienia samorządowe, a także 70 łanów gruntu
1370 – po śmierci Kazimierza Wielkiego król Ludwik Węgierski mianował namiestnikiem oddzielonej od korony polskiej Rusi Halickiej księcia Władysława Opolczyka

1387 – Jadwiga Andegaweńska przywróciła zwierzchnictwo Polski nad Rusią Halicką.
1389-1434 – na mocy przywileju Władysława II Jagiełły powstało nowe województwo ruskie, obejmujące pięć ziem – chełmską, sanocką, przemyską, halicką i lwowską, ta ostatnia z powiatem żydaczowskim. Stolicą województwa został Lwów.
1414 – przeniesienie siedziby metropolity łacińskiego z Halicza do Lwowa. Pierwszym arcybiskupem lwowskim został Jan Rzeszowski
1444 – król Władysław III Warneńczyk nadał miastu prawo składu, podstawę potęgi gospodarczej Lwowa.
czerwiec 1527 – wielki pożar, który strawił prawie wszystkie zabudowania w obrębie murów obronnych. Bogate miasto podniosło się z popiołów już w szacie renesansowej.
1648 – Pod murami stanęły nieprzebrane rzesze czerni kozackiej i Tatarzy. Padł Wysoki Zamek, zdobyty przez Maksyma Krzywonosa. Samo miasto jednak obroniło się, płacąc olbrzymi okup Chmielnickiemu.

1 kwietnia 1656 – śluby lwowskie Jana Kazimierza
1658 – wielkie zasługi miasta dla Rzeczypospolitej uhonorowane zostały nobilitacją Lwowa, którego obywatele mogli od tej pory posiadać i dziedziczyć dobra ziemskie, wysyłać posłów, tak jak Kraków i Wilno, na sejmy walne i elekcje.
1661 – król Jan Kazimierz podniósł do godności Akademii lwowskie kolegium jezuickie.
24 sierpnia 1675 – bitwa pod Lwowem. Jan III Sobieski pokonał Tatarów
1704 – oblężenie, zajęcie i splądrowanie miasta przez Szwedów.
1772 – W sierpniu 1772 stanęła w Sankt Petersburgu konwencja rozbiorowa. Lwów przeszedł pod panowanie Habsburgów. We wrześniu oddziały austriackie dowodzone przez feldmarszałka Esterhazego zajęły Lwów, który ogłoszono stolicą tzw. Królestwa Galicji i Lodomerii.
listopad 1848 – wydarzenia rewolucyjne we Lwowie. Zbombardowanie centrum miasta przez wojska austriackie.

1867 – autonomia Galicji, szerokie uprawnienia samorządowe, stopniowa i coraz szersza polonizacja administracji, szkolnictwa, kultury.
1 listopada-22 listopada 1918 – obrona Lwowa przez „Orlęta Lwowskie” po opanowaniu go przez Ukraińców.
1920 - Bitwa o Lwów podczas wojny polsko-bolszewickiej (m.in. bitwa pod Zadwórzem)
22 listopada 1920 – odznaczenie miasta Orderem Virtuti Militari przez naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego.
od 23 września 1939 do 29 czerwca 1941 – na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow pod okupacją radziecką, włączony do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej
24-26 czerwca 1941 – krwawa masakra w lwowskich więzieniach dokonana przez wycofujących się ze Lwowa sowietów. Funkcjonariusze NKWD w okrutny sposób zamordowali ok. 7000 polskich i ukraińskich więźniów politycznych.
29 czerwca 1941 – zajęcie Lwowa przez wojska niemieckie. Okupacja hitlerowska trwała do 23 lipca 1944. Już w pierwszych jej dniach aresztowano i rozstrzelano grupę 25 wybitnych profesorów wyższych uczelni Lwowa i członków ich rodzin na Wzgórzach Wuleckich.
23-27 lipca 1944 – Akcja Burza we Lwowie.
1945 – 15 czerwca 1946 – „repatriacja lwowska”, którą można uznać za wypędzenie ludności polskiej zza Buga i Sanu do Polski, głównie na ziemie odzyskane.
1989 – początek odbudowy Cmentarza Obrońców Lwowa
1991 – rozpad ZSRR, Lwów wszedł w skład niepodległej Ukrainy
1998 – wpisanie Starego Śródmieścia i Wzgórza św. Jura na Listę Obiektów Światowego dziedzictwa Kultury UNESCO
2001 — podczas podróży apostolskiej na Ukrainę papież Jan Paweł II odwiedził Lwów.

Zabytki edytuj

Lwów jest jednym z najbogatszych w zabytki miast świata. W 1998 r. lwowskie Stare Miasto zostało zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Najważniejsze zabytki:

Katedra Łacińska z kaplicami: Kampianów i Boimów
Sobór św. Jura
Katedra ormiańska i dzielnica ormiańska
zespół Cerkwi Wołoskiej i ulica Ruska
Kościół Dominikanów
Kościół i klasztor Bernardynów
Kościół Jezuitów
Rynek:
Kopiec Unii Lubelskiej
Teatr Miejski
Dworzec Główny
Uniwersytet Lwowski
Politechnika Lwowska
Cmentarz Łyczakowski z Cmentarzem Orląt
Cerkiew Przemienienia Pańskiego

Do zrobienia edytuj

Topografia:
- Kalecza Góra
- Łyczaków
- Kulparków
- Wulka
- Janowskie
- Krakowskie
- Halickie
- Kajzerwald
- Cetnarówka
- Żelazna Woda
- Sichów
- Zofiówka

Współczesność:
- TKPZL

Wyróżniony artykuł edytuj

Jan Czekanowski (ur. 6 października 1882 w Głuchowie, zm. 20 lipca 1965 w Szczecinie) – polski antropolog, etnograf, statystyk i językoznawca.

Uczęszczał do szkoły W. Górskiego w Warszawie a następnie przeniósł się do Libawy na Łotwie. W 1901 ukończył tam szkołę średnią. W 1902 zapisał się na uniwersytet w Zurychu. Studiował antropologię, anatomię, etnografię i matematykę. Był uczniem Rudolfa Martina, słynnego szwajcarskiego antropologa i autora klasycznego podręcznika Lehrbuch der Anthropologie, którego standardy do dziś są stosowane w antropologii.

W 1913 został kierownikiem Zakładu Antropologicznego na Uniwersytecie we Lwowie, gdzie stworzył lwowską szkołę antropologiczną oraz był rektorem w latach 1934-1936. Wprowadził nowatorską zasadę statystyki matematycznej. Mieszkał i pracował we Lwowie w latach 1913-1945.

Po II wojnie światowej osiadł w Poznaniu, gdzie kierował Katedrą Antropologii UAM. Przeprowadził badania dynamiki rozwoju ludności w okresie 1937-1946 i strat ludnościowych Polski. Był zwolennikiem kierunku statystycznego w badaniach antropologicznych.

Wyróżniona ilustracja edytuj

Katedra Łacińska, widok z wieży ratuszowej.

Ludzie związani ze Lwowem edytuj

Nauka edytuj

Sztuka edytuj

Galerie:
- Lwowska Galeria Sztuki

Teatry:

Muzea:

więcej...

Literatura edytuj

Miejsca:
- Biblioteka Poturzycka
- Zakład Narodowy im. Ossolińskich

Ludzie:

Sport edytuj

Polskie kluby przedwojenne:
- Pogoń Lwów – założony w 1904 roku, czterokrotny mistrz Polski w piłce nożnej, reaktywowany w 2009 roku
- Czarni Lwów – mistrz polski w hokeju na lodzie
- Lechia Lwów – najstarszy polski klub sportowy, założony w 1903 roku
- Sparta Lwów – założony w 1910 roku, prawdopodobnie przez żołnierzy 6 pułku lotniczego, finalista pierwszego w historii Pucharu Polski w piłce nożnej

Reprezentanci Polski
- Michał Matyas – polski piłkarz, olimpijczyk i trener
- Wacław Kuchar – polski sportowiec, olimpijczyk. Uprawiał m.in. lekkoatletykę, piłkę nożną, narciarstwo, łyżwiarstwo szybkie i hokej na lodzie. Wielokrotny mistrz Polski i reprezentant kraju we wszystkich z wymienionych dyscyplin.
- Ryszard Koncewicz – polski piłkarz, trener, działacz piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski