Portal:Muzyka

Nauki ścisłe i przyrodnicze • Nauki społeczne i humanistyczne • Geografia • Historia • Technika • Kultura i sztuka • Społeczeństwo i ludzie • Religie • Sport • Polska

Portal Muzyka

Ten Wikiportal przeznaczony jest dla wszystkich, którzy interesują się muzyką. Można tu znaleźć linki do najciekawszych tematów, nowości oraz stron wymagających stworzenia lub poszerzenia.

Muzyka jest dziedziną sztuki, realizującej się w czasie, towarzyszącą człowiekowi od początku cywilizacji. Muzyką są zarówno dźwięki konkretne, pochodzące z otoczenia, jak i przede wszystkim dźwięki emitowane przez instrumenty muzyczne i ludzki głos. Muzyka często wchodzi w związki interdyscyplinarne z innymi dziedzinami sztuki, takimi jak np. taniec.

Jeżeli chcesz edytować ten portal – przejdź tu.

edytuj

Kompozytorzy baroku • Chopin • Hip-hop • Depeche Mode • Voo Voo i okolice • Rock • Metal

Artykuł miesiąca

Kotły – instrument perkusyjny z rodziny membranofonów. Składa się z błony zwanej membraną, rozpiętej ponad korpusem w kształcie misy, zwyczajowo wykonanym z miedzi. Muzyk grający na kotłach (kotlista) wydobywa z nich dźwięk, uderzając w naciąg instrumentu odpowiednią pałką z wykończeniem filcowym. Inaczej niż w większości bębnów, kotły wydają dźwięk o określonej wysokości, możliwe jest zatem ich strojenie. Z formy instrumentu wojskowego kotły wyewoluowały do postaci nieodzownego elementu orkiestry symfonicznej już w XVIII wieku. Dziś wykorzystują je nie tylko orkiestry symfoniczne i marszowe, ale również zespoły rockowe.

Kotły składają się z naciągu rozpiętego na miskowatym korpusie, który zwykle wykonany jest z miedzi lub, w przypadku tańszych modeli kotłów, z włókna szklanego lub aluminium. Kotły należą do grupy membranofonów. Naciąg przymocowany jest do obręczy, ta zaś przymocowana jest do korpusu kotłów kontrobręczą. Kontrobręcz wyposażona jest w rozmieszczone równomiernie na jej skraju śruby strojeniowe, których najczęściej jest sześć lub osiem. Odpowiednio luzując i zaciskając śruby, wpłynąć można na wysokość dźwięku wydawanego przez kotły.

więcej...

edytuj

Rocznice

1 maja 1786 – w Wiedniu odbyła się premiera opery Wolfganga Amadeusza Mozarta Wesele Figara
2 maja 1869 – otwarto paryską salę koncertową Folies Bergère
3 maja 1987 – zmarła Dalida, francuska piosenkarka (ur. 1933) (fotografia)
4 maja 1910 – urodził się Jerzy Waldorff, polski publicysta i krytyk muzyczny (zm. 1999) (fotografia)
5 maja 2010 – zmarła Giulietta Simionato, włoska śpiewaczka operowa (mezzosopran) (ur. 1910)
6 maja 1829 – wiedeński budowniczy fortepianów i organów Cyrill Demian oraz jego synowie Karl i Guido złożyli wniosek o opatentowanie akordeonu
7 maja 1824 – w Wiedniu odbyła się premiera IX symfonii Ludwiga van Beethovena
8 maja 1900 – urodziła się Tola Mankiewiczówna, polska aktorka, piosenkarka i śpiewaczka operowa (zm. 1985)

9 maja 2010 – zmarła Lena Horne, amerykańska aktorka, piosenkarka (ur. 1917) (fotografia)
10 maja 1990 – w warszawskim klubie Hybrydy odbył się pierwszy koncert Elektrycznych Gitar
11 maja 1981 – Na londyńskim West Endzie odbyła się premiera musicalu Koty Andrew Lloyda Webbera

12 maja 1845 – urodził się Gabriel Fauré, francuski kompozytor, organista (zm. 1924) (portret)
13 maja 1871 – zmarł Daniel Auber, francuski kompozytor (ur. 1782)
14 maja 1976 – urodził się Sebastian Karpiel-Bułecka, polski skrzypek i wokalista zespołu Zakopower
15 maja 2002 – odsłonięto Pomnik Jana Kiepury w Sosnowcu
16 maja 1829 – w Teatro Ducale w Parmie odbyła się premiera opery Zaira Vincenza Belliniego
17 maja 1935 – zmarł Paul Dukas, francuski kompozytor (ur. 1865)
18 maja 1984 – odbyła się premiera filmu To tylko Rock

19 maja 1962 – podczas imprezy z okazji zbliżających się 45-tych urodzin prezydenta Johna F. Kennedy'ego, odbywającej się w Madison Square Garden w Nowym Jorku, Marilyn Monroe (fotografia) wykonała dedykowany mu utwór Happy Birthday to You
20 maja 1894 – urodziła się Ewa Bandrowska-Turska, polska śpiewaczka operowa (zm. 1979)
21 maja 1892 – w mediolańskim Teatro Dal Verme odbyła się premiera werystycznej opery Pajace Ruggiera Leoncavalla
22 maja 1813 – urodził się Ryszard Wagner, niemiecki kompozytor (zm. 1883)
23 maja 1814 – w Wiedniu odbyła się premiera ostatecznej wersji jedynej w dorobku Ludwiga van Beethovena opery Fidelio
24 maja 1974 – zmarł Duke Ellington, amerykański pianista jazzowy (ur. 1899)
25 maja 1870 – w Paryżu odbyła się premiera baletu Coppelia z muzyką Léo Delibes'a

26 maja 1920 – urodziła się Peggy Lee, amerykańska aktorka, piosenkarka (zm. 2002) (fotografia)
27 maja 1989 – na Stadionie Dziesięciolecia wystąpił Stevie Wonder
28 maja 1925 – urodził się Dietrich Fischer-Dieskau, niemiecki śpiewak operowy (baryton)
29 maja 1913 – w Paryżu odbyła się prapremiera baletu Święto wiosny Igora Strawinskiego
30 maja 1950 – urodził się Krzysztof Cugowski, polski wokalista zespołu Budka Suflera
31 maja 1809 – zmarł Joseph Haydn, austriacki kompozytor (ur. 1732)

edytuj

Kompozytorzy, wykonawcy, zespoły

Muzyka poważna

Kompozytorzy

Kompozytorzy epoki baroku: Johann Sebastian Bach • Georg Friedrich Händel • Antonio Vivaldi • Domenico Scarlatti
Klasycy wiedeńscy: Joseph Haydn • Wolfgang Amadeusz Mozart • Ludwig van Beethoven
Kompozytorzy epoki romantyzmu i postromantyzmu: Fryderyk Chopin • Franz Schubert • Felix Mendelssohn-Bartholdy • Ferenc Liszt • Robert Schumann • Hector Berlioz • Johannes Brahms • Claude Debussy • Richard Wagner
Polscy kompozytorzy XX wieku: Henryk Mikołaj Górecki • Wojciech Kilar • Witold Lutosławski • Andrzej Panufnik • Krzysztof Penderecki • Karol Szymanowski
Obcy kompozytorzy XX wieku: Béla Bartók • John Cage • Aaron Copland • Philip Glass • Siergiej Prokofjew • Arnold Schönberg • Karlheinz Stockhausen • Igor Strawinski • Dymitr Szostakowicz

Wykonawcy: Claudio Abbado • Martha Argerich • Leonard Bernstein • Nadia Boulanger • Maria Callas • Kaja Danczowska • Plácido Domingo • Bronisław Huberman • Herbert von Karajan • Konstanty Andrzej Kulka • Luciano Pavarotti • Artur Rubinstein • Krystian Zimerman

Zespoły: Kronos Quartet • Berliner Philharmoniker • Wiener Philharmoniker

Muzyka rozrywkowa

Artyści: Christina Aguilera • Louis Armstrong • Basshunter • Beyoncé • Mariah Carey • Sarah Connor • Céline Dion • Eminem • Enrique Iglesias • Michael Jackson • Lenny Kravitz • Avril Lavigne • Jennifer Lopez • Madonna • Bob Marley • Elvis Presley • LeAnn Rimes • Frank Sinatra • Britney Spears • Helena Vondráčková

Zespoły: ABBA • Apocalyptica • The Beatles • Depeche Mode • Dire Straits • The Doors • Iron Maiden • Led Zeppelin • Linkin Park • Metallica • Nirvana • Paktofonika • Pink Floyd • Queen • Red Hot Chili Peppers • The Rolling Stones • Sex Pistols • The Smashing Pumpkins

edytuj

Do zrobienia

Propozycje tematów: Wikipedia:Propozycje tematów/Muzyka
Do poszerzenia: melodyka kantylenowa, muzyka romantyczna, muzyka w średniowieczu
Do poprawienia: Budgie, Cesária Évora, Jean-Michel Jarre
Bez zdjęć: Gallows

edytuj

Ilustracja miesiąca

Fortepian — mechanizm angielski

edytuj

Nurty muzyczne

Muzyka poważna

Historia muzyki: muzyka w starożytności • muzyka w średniowieczu • muzyka renesansu • muzyka baroku • muzyka klasycyzmu • muzyka romantyzmu • muzyka współczesna

Nurty muzyki współczesnej: aleatoryzm • bruityzm • dodekafonia • ekspresjonizm • folkloryzm • impresjonizm • minimalizm • muzyka elektroakustyczna • neoklasycyzm • postmodernizm • serializm • socrealizm • sonoryzm

Muzyka rozrywkowa

blues • disco • hip-hop • jazz • pop • reggae • rock • ska • techno • szanty

edytuj

Podstawowe pojęcia

Elementy dzieła muzycznego: melodyka • metrorytmika (rytm • metrum) • harmonika • dynamika • agogika • artykulacja • kolorystyka

Podstawowe pojęcia muzyczne: dźwięk • forma muzyczna • instrument muzyczny • notacja muzyczna • nuta • śpiew • teoria muzyki • zespół muzyczny

edytuj

Wyróżnione artykuły

Artykuły na medal

Vader • Hey Jude • Kotły (instrument muzyczny) • The Smashing Pumpkins • Behemoth • Niandra Lades and Usually Just a T-Shirt • Smells Like Teen Spirit • Perfect Symfonicznie • Podróże Mozarta do Włoch

Dobre artykuły

Muzycy: Michael Jackson • John Cale • Krzysztof Raczkowski • Adrian Kowanek • Piotr Wiwczarek • Zbigniew Robert Promiński • Tomasz Łosowski • Magik • Tomasz Wróblewski • Adam Darski • Dorota Rabczewska • Cezary Strokosz • Amy Lee • Dariusz Brzozowski • Ludwig van Beethoven • Wiera Gran

Grupy muzyczne: Good Charlotte • Ścianka • In Flames • AC/DC • Profanum • Dies Irae (grupa muzyczna) • Queen • Nirvana • Sum 41 • Frontside • Meshuggah • Dimmu Borgir • Cradle of Filth • TSA • Sweet Noise

Albumy muzyczne: Supernature • Horse Rotorvator • Before and after Science • The Gift of Game • Californication • One Hot Minute • London Calling • Blood Sugar Sex Magik • Evangelion • The Apostasy • Impressions in Blood • Revelations • The Beast • Necropolis • Schody

Inne: Msza beatowa • Today • Hymn Państwowy Federacji Rosyjskiej • Dzwonek ręczny • Cyrulik sewilski

edytuj

Współpraca

W zakresie muzyki jest jeszcze wiele artykułów do napisania i dopracowania. W tym celu powstał Wikiprojekt Muzyka i muzykologia. Jeśli posiadasz chociażby elementarną wiedzę z tego zakresu, masz trochę czasu, możesz pomóc w tłumaczeniu artykułów, kategoryzacji czy ujednolicaniu - przyłącz się do nas!

Jeśli chcesz pomóc w rozwoju tego portalu oraz artykułów związanych z muzyką w Wikipedii: