Towarzystwo Biblijne w Polsce

Towarzystwo Biblijne w Polsce (wcześniej znane jako Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne w Warszawie) – towarzystwo działające na terenie Polski, które za swój cel przyjmuje rozpowszechnianie Pisma Świętego wśród wiernych różnych wyznań. Towarzystwo Biblijne w Polsce jest członkiem stowarzyszonym Polskiej Rady Ekumenicznej.

Tło historyczne

W październiku 1810 roku Biblie w języku polskim wydrukowało Towarzystwo Biblijne w Berlinie. Rozpowszechnianie tych Biblii powierzono Komitetowi Towarzystwa w Królewcu, który starał się zaopatrzyć w Biblie i Nowe Testamenty możliwie jak najwięcej polskich szkół. Pomimo trudnej sytuacji politycznej (okres wojen napoleońskich) i ograniczonych funduszy, w ciągu kilku lat udało się rozprowadzić łącznie 15 000 Biblii lub Nowych Testamentów w języku polskim i czeskim.

W 1814 roku podjęto pierwsze próby założenia Polskiego Towarzystwa Biblijnego w Warszawie, jednak sprzeciwiał się temu zdecydowanie arcybiskup gnieźnieński i poinformował o tych planach papieża. 29 czerwca 1816 papież Pius VII skierował do arcybiskupa Gniezna list apostolski, w którym potępił te plany jako "zgubną zarazę, która podważa fundamenty religii", pochwalając jednocześnie arcybiskupa za gorliwe działania przeciwko tej "zarazie".

Jednak agenci Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego nie ustawali w wysiłkach utworzenia Towarzystwa Biblijnego w Polsce, starając się przekonać do tych planów wpływowe osobistości z kręgów arystokracji oraz otoczenia cara.

Pius VII podejmował dalsze działania w celu niedopuszczenia do powstania Towarzystwa Biblijnego w Polsce i w tym celu 3 września 1816 roku skierował list apostolski Magno et acerbo do arcybiskupa Mohylewa (po rozbiorze Polski archidiecezji mohylewskiej, erygowanej przez Piusa VI w dniu 15 kwietnia 1783 roku, podporządkowane były diecezje leżące na terenach dawnej wschodniej Polski).

Listy te nie przyniosły spodziewanych efektów, ponieważ dzięki interwencji cara w październiku 1816 roku powstało Towarzystwo Biblijne w Polsce.

Prezesem Towarzystwa został książę Adam Jerzy Czartoryski. Na pierwszym posiedzeniu postanowiono o wydaniu 10 tys. egzemplarzy Biblii w tłumaczeniu ks. Jakuba Wujka. W sumie, w pierwszym roku działalności rozpowszechniono około 18 000 egz. Pisma Świętego.

Stosunek Kościoła rzymskokatolickiego do Towarzystw Biblijnych

W XIX wieku Kościół rzymskokatolicki wielokrotnie potępiał działalność Towarzystw Biblijnych. Oficjalne potępienia tych towarzystw zawarte się w licznych breve i listach apostolskich, m.in.:

• list apostolski Magno et acerbo Piusa VII z dnia 3 września 1816 roku do arcybiskupa Mohylewa;
• encyklika Ubi primum Leona XII z dnia 5 maja 1824 roku;
• encyklika Traditi humilitati Piusa VIII z dnia 24 maja 1829 roku;
• encyklika Qui pluribus Piusa IX z dnia 9 listopada 1846 roku;
• alokucja Singulari quadam Piusa IX z dnia 9 grudnia 1854 roku;
• syllabus błędów dołączony do encykliki Quanta cura Piusa IX z dnia 8 grudnia 1864 roku.

Od drugiej połowy XX wieku Kościół rzymskokatolicki oficjalnie nie występuje przeciwko towarzystwom biblijnym.

Działalność Towarzystwa po II wojnie światowej

W okresie Polski Ludowej Towarzystwo Biblijne starało się służyć wiernym wszystkich Kościołów. W 1975 r. Towarzystwo Biblijne wydało Biblię Warszawską, będącą do dziś najpopularniejszym przekładem w Kościołach protestanckich. W 1991 roku ukazało się protestanckie tłumaczenie Nowego Testamentu we współczesnym języku polskim.

Towarzystwo Biblijne jest inicjatorem Ekumenicznych Dni Biblijnych.

Najważniejsze przekłady Biblii wydane w XX wieku przez Towarzystwo Biblijne:

• Biblia Warszawska (protestancka, 1975)
• Nowy Testament, Współczesny Przekład (protestancki, 1991)
• Biblia Warszawsko-Praska (katolicka, 1997)
• Biblia Ekumeniczna (2001)

Bibliografia

• Canton, William. The Story of the Bible Society. Londyn, 1904.
• Denzinger Heinrich, Enchiridion Symbolorum – The Sources of Catholic Dogma, ed. XXX; tr. Roy J. Deferrari, The Catholic University of America, B. Herder Book Co., St. Louis, Mo, USA, 1957.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona Towarzystwa Biblijnego w Polsce